પ્રકાશ માટે ડોપ્લર શિફ્ટનું સૂત્ર લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રકાશ માટે,ડોપ્લર શિફ્ટ એ સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિને કારણે આવૃત્તિ અથવા તરંગલંબાઇમાં થતા ફેરફાર દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
જો સ્ત્રોત અવલોકનકારની સાપેક્ષમાં $v$ વેગથી ગતિ કરતો હોય (જ્યાં $v \ll c$),તો આવૃત્તિમાં ડોપ્લર શિફ્ટ $\Delta \nu$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\Delta \nu = \nu \left( \frac{v}{c} \right) \cos \theta$
જ્યાં:
$\nu$ એ મૂળ આવૃત્તિ છે,
$c$ એ પ્રકાશની ઝડપ છે,
$v$ એ સાપેક્ષ વેગ છે,
$\theta$ એ ગતિની દિશા અને દ્રષ્ટિરેખા વચ્ચેનો ખૂણો છે.
વૈકલ્પિક રીતે,તરંગલંબાઇમાં શિફ્ટ $\Delta \lambda$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\Delta \lambda = \lambda \left( \frac{v}{c} \right) \cos \theta$

Explore More

Similar Questions

એક તારો પૃથ્વી તરફ $4.5 \times 10^6 \ m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે. જો તારામાંથી મળતા વર્ણપટની એક ચોક્કસ રેખાની સાચી તરંગલંબાઇ $5890 \ \mathring A$ હોય,તો તેની આભાસી તરંગલંબાઇ આશરે........$\mathring A$ હશે $[c = 3 \times 10^8 \ m/s]$

એક અવકાશી પદાર્થ પૃથ્વીથી દૂર જઈ રહ્યો છે જેથી તરંગલંબાઈ $\lambda$ માં આંશિક ફેરફાર $1$ છે,તો તેનો વેગ કેટલો હશે?

એક તારો $5500 \ \mathring{A}$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરે છે. જો તે પૃથ્વી પરના અવલોકનકારને વાદળી દેખાય,તો તેનો અર્થ શું થાય?

ધ્વનિમાં ડોપ્લર અસર,સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર વચ્ચેના સાપેક્ષ વેગ ઉપરાંત,માધ્યમની સાપેક્ષે સ્ત્રોત અને અવલોકનકારની વ્યક્તિગત ગતિ પર પણ આધાર રાખે છે. જો કે,પ્રકાશમાં ડોપ્લર અસર માત્ર સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર વચ્ચેના સાપેક્ષ વેગ પર જ આધાર રાખે છે. આનું કારણ શું છે?

ધ્વનિ તરંગો માટે,ફ્રીક્વન્સી શિફ્ટ માટેનું ડોપ્લર સૂત્ર નીચેની બે પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે થોડું અલગ પડે છે:
$(i)$ ઉદગમ સ્થિર; અવલોકનકાર ગતિમાં,અને
$(ii)$ ઉદગમ ગતિમાં; અવલોકનકાર સ્થિર.
જોકે,શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશના તરંગો માટેના ચોક્કસ ડોપ્લર સૂત્રો આ પરિસ્થિતિઓ માટે સમાન છે. સમજાવો કે આવું શા માટે છે. શું તમે અપેક્ષા રાખો છો કે માધ્યમમાં ગતિ કરતા પ્રકાશના કિસ્સામાં બંને પરિસ્થિતિઓ માટે સૂત્રો સમાન હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo